Bandera de GaliciaBandera Española

Actividades Novas por E-mail Facebook Twitter Galerias

Río Mero

O dez kms. de percorrido entre o Encoro e a ría do Burgo proporcionan unha silueta serpenteante e bucólica do plácido discorrer do río polas suaves pendentes da orografía cambresa.

Neste cimbreante e ondeante camiño o río segue proporcionando unha enorme biodiversidade a través de abundantes aves, mamíferos e peces que se alimentan de pequenos invertebrados. O bosque que acompaña á canle principal é de galería e posúe unha gran parte de ribeira natural: hábitat de fauna e flora cun valor recreativo e natural que permite o fluxo e o desprazamento das máis variadas especies animais.

O bosque de ribeira e o río forman un único ecosistema indivisible. A sombra das árbores é prioritaria para o florecemento da vida. Animais e plantas moradores das ribeiras dependen da fresca temperatura á beira do río: alisos e salgueiros conforman unha bóveda arboredo que mantén esa necesaria penumbra. Abundan así as correhuelas, os fieitos, ou os xuncos que, á beira daquelas ribeiras, estruturan un hábitat cheo de vida cunha gran multitude de pequenos animais.

Estas características ambientais e paisaxísticas do río entre o pe da presa de Cecebre e a desembocadura na ría do Burgo, polo seu enorme interese ecolóxico, polo arboledo de pantalla e pola poboación piscícola, merece por parte do visitante unha parada para o pracer e o gozar contemplativo da natureza. Con todo a todo isto débese engadir o non menos importante patrimonio hidráulico, a saber, presas de pedra, pontes, muíños..., ou actividades tradicionais como a pesca, o tratamento de tecidos ou a actividade cerámica, que están perfectamente sintonizados e relacionados co propio tramo da canle do Mero e que tamén se mostra coa pervivencia dunha abundante toponimia.

Nos primeiros tramos, aínda na parroquia de Cecebre (a ribeira esquerda pertence á parroquia de Bribes), a canle do Mero é unha prolongación natural da Fraga autóctona e do Encoro, e no mestúranse sen prexuízos os elementos naturais e os elementos artificiais. Entre unha frondosa vexetación podemos observar no lugar de Galiñeiro o muíño do mesmo nome e  pouco despois o muíño de nora de Peiraio.

O muíño de Galiñeiro é un típico muíño de río caracterizado pola roda matriz horizontal (o rodicio). A presa, construída antes do muíño, serve para que a auga caia con forza sobre o rodicio que á súa vez conecta coa moa facéndoa virar. O seu estado actual é de abandono, pero aínda podemos observar nos arredores todos os elementos que caracterizaron esta racional explotación dos recursos fluviais.

Poucos metros despois, no lugar de Peiraio, na ribeira do sur atópase a esvelta silueta do Muíño de Peiraio: muíño de roda vertical exterior que recibe as augas necesarias para movela da nomeada presa, aínda en funcionamento. Os muíños que teñen a roda matriz vertical son máis modernos que os de roda horizontal e adóitanse denominar aceas. O muíño de Peiraio recibe a auga desde arriba: cae desde o alto e incide nas aletas da bruía póndoa en movemento. Dúas rodas dentadas (catalina e farol) permiten o movemento circular da moa.

Na parroquia de Cela o plácido discorrer do río chega á famosa ponte do mesmo nome, adscrito cronoloxicamente ao século XVIII pero seguramente substituto doutro anterior medieval ou mesmo doutro romano. Trátase dunha ponte de arco de medio punto cun amplo van e feito de sillería granítica moi ben traballada. Complétase cun aliviadoiro que tamén forma un arco de medio punto e que hoxe está tapiado. Actualmente esta ponte foi trasladado de lugar debido ás obras de acondicionamento do río Mero.

Neste tramo o río baixa con moi pouco caudal debido a que o terreo é máis inclinado. Pouco antes da Telleira atópase a ponte  Noceiro, seguramente o antigo acceso que unía Cambre con Meixigo, Brexo e Vigo. Na ribeira esquerda, nunha paraxe de beleza incomparable, e situada a un nivel superior, atópase a Fonte dá Tella. No próximo lugar da Telleira se enclava unha ampla zona pantanosa onde se practicou tradicionalmente o aproveitamento do barro para elementos construtivos como a famosa tella do país.

Xa nos muíños de Cambre  aparece ante a vista unha espléndida presa e un muíño semiabandoado. Trátase dunha paraxe no que de novo se combinan as augas plácidas retidas pola presa e as augas rápidas do río en costa que vén a continuación.

A partir das Ínsuas, o río describe os máis espectaculares e fermosos meandros de todo o seu plácido sestear; mostra zonas arenosas e de cantos rodados alternando cos recunchos máis profundos de todo este traxecto. Agra do Mero, As Maceiras, As Pereiras, o Pozo dá Campá, Ou Caneiro..., todos lugares relacionados co tradicional aproveitamento lúdico e produtivo do río. O Pozo dá Campá, un dos lugares máis profundos do Mero, garda brumosas lendas: no fondo tenebroso alberga unha gran campá que só tañerá para anunciar grandes desgrazas. A lenda complétase co relato dos veciños da parroquia de Cambre: a campá foi levada para a igrexa parroquial e hoxe é a coñecida co nome de campá pequena.

Aínda se poden escoitar os ecos das cancións dos homes e mulleres que lavaban ou mazaban o liño no lugar do Caneiro. Aquí non será raro ver as laxas empregadas para lavar ou para mazar o liño. Tamén se debe constatar, como actividade relacionada directamente co río, a constante circulación de barcadas cargadas de nogueiras, biscoitos, baras para facer carbón para a pólvora ou feixes de leña, para construír e fornecer aos buques da Casa da Especiería establecida na cidade da Coruña en pleno século XVI. Numerosos documentos demostran esta constante trasfega de homes e mercadorías desde o porto de Sigrás á cidade do Faro.

Por último, a gran área do estuario do Mero, antes da confluencia coa ría do Burgo, abarca toda a área da Barcala e foi descrito por Manuel Murguía como o recuncho máis fermoso de Galicia. Destaca neste tramo o lugar da Marisqueira, coñecido por todos os veciños da comarca posto que era recomendado polos médicos para curar diversos males. Sen dúbida este enclave de baño é unha paraxe moi recomendable posto que aquí mestúrase xa a auga salgada do mar coa auga doce do río.

Concello de Cambre - Adro, 1 - 15660 Cambre (A Coruña)
Telf. 981 613 128 - Fax 981 675 969 - Email info@cambre.org

Mapa webAviso legal